Nhìn nhận lại Trung Quốc, các nước phương Tây đã sẵn sàng chưa?

(Nhân Dân nhật báo điện tử) - Gần đây, nhà khoa học chính trị người Mỹ Francis Fukuyama công khai thừa nhận rằng học thuyết “Sự cáo chung của lịch sử” mà ông đưa ra hơn 30 năm trước có thể là sai lầm. Điều này phần nào phản ánh quá trình lịch sử mà xã hội phương Tây đang trải qua trong việc nhìn nhận về Trung Quốc.

Thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm nghiệm chân lý. Kể từ khi cải cách và mở cửa, Trung Quốc đã giúp hơn 800 triệu dân thoát nghèo, nâng tuổi thọ bình quân lên 79,25 tuổi, đồng thời xây dựng mạng lưới cơ sở hạ tầng và hệ thống y tế rộng khắp.

Hiện nay, Trung Quốc đứng đầu thế giới về số lượng bằng sáng chế trí tuệ nhân tạo, tổng giá trị sản xuất ngành chế tạo chiếm khoảng 35% toàn cầu, đồng thời đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển của ngành năng lượng tái tạo thế giới. Một số học giả nhận định Trung Quốc đã chuyển từ giai đoạn “theo đuổi hiện đại hóa” sang “định hình tương lai của hiện đại hóa”.

Trong khi đó, xã hội phương Tây lại đang phải đối mặt với nhiều thách thức như tăng trưởng kinh tế trì trệ, những bất cập trong vận hành dân chủ và sự chia rẽ ngày càng sâu sắc về chủng tộc.

Trước thực tế đang diễn ra, quan niệm cho rằng “mô hình phương Tây là con đường thành công duy nhất” đang dần bị lung lay. Tạp chí The Conversation của Australia nhận định, Trung Quốc đã thực hiện một quá trình chuyển đổi vượt bậc bằng cách đi theo con đường phát triển riêng, qua đó bác bỏ hoàn toàn học thuyết “Sự cáo chung của lịch sử”.

Nhận thức của người dân phương Tây cũng đang có những thay đổi nhất định. Kết quả khảo sát của Gallup năm 2026 cho thấy mức độ thiện cảm dành cho Trung Quốc đã gia tăng đáng kể, trong khi tỷ lệ ủng hộ nước Mỹ tại nhiều quốc gia thuộc khối đồng minh phương Tây lại có xu hướng suy giảm. Đặc biệt, sự thay đổi này thể hiện rõ ở thế hệ trẻ.

Những thành tựu trong tiến trình hiện đại hóa cùng sức lan tỏa của các sản phẩm văn hóa Trung Quốc đang ngày càng thu hút sự quan tâm của người trẻ phương Tây. Tờ New York Times cho biết, nhóm người Mỹ từ 18 đến 29 tuổi có mức độ phản cảm với Trung Quốc thấp hơn đáng kể so với các nhóm người lớn tuổi.

Bên cạnh đó, những bước tiến của Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghệ cao như ứng dụng số, xe điện và trí tuệ nhân tạo đang góp phần thay đổi hình ảnh “Made in China” trong mắt công chúng quốc tế, từng bước xóa bỏ định kiến gắn với chất lượng thấp hay sao chép công nghệ, đồng thời tiếp tục thu hút sự chú ý của giới trẻ Mỹ.

Thành công của Trung Quốc đã trở thành một thực tế khó có thể phớt lờ, dù điều đó vẫn khiến một số người cảm thấy không thoải mái. Việc một nhóm dư luận liên tục gắn Trung Quốc với những cụm từ tiêu cực như “mối đe dọa” hay “sắp sụp đổ” được xem là biểu hiện của tâm lý lo ngại trước sự thất bại. Theo bài viết “Suy nghĩ lại: Phương Tây nên học được gì từ Trung Quốc?” đăng tải năm 2025, nhận thức mà phương Tây duy trì trong thời gian dài đang ngày càng xa rời thực tế của thế giới, buộc họ phải lựa chọn giữa việc thay đổi tư duy hoặc tiếp tục bảo vệ những ảo tưởng quen thuộc.

Cuộc khủng hoảng nhận thức này khiến người ta liên tưởng đến Trung Quốc sau Chiến tranh Nha phiến. Trung Quốc từng trải qua hơn một thế kỷ biến động về tư tưởng trước khi tìm được con đường phát triển phù hợp. Tuy nhiên, thay vì bôi nhọ người khác hay tự cô lập mình, Trung Quốc đã lựa chọn học hỏi, nỗ lực vươn lên và thúc đẩy hợp tác chân thành để từng bước đi đến thành công.

Vậy ngày nay, liệu phương Tây đã sẵn sàng bước lên một hành trình ngược lại – hành trình “nhìn nhận lại Trung Quốc” hay chưa? Câu trả lời thuộc về họ. Còn Trung Quốc sẽ tiếp tục kiên định trên con đường mà mình đã lựa chọn.